Tragisch lot laatste tsaar Rusland: Nicolaas II

Miny Vroegindewey schreef een stuk over de laatste tsaar van Rusland: Nicolaas II.  Een vorst die door zijn volk werd afgezet en gedood. Maar wie was hij?

Op 17 juli 1918 werd tijdens de Russische revolutie door de communistische partij van Lenin, de Bolsjewieken op bloedige wijze een einde gemaakt aan de levens van de laatste Russische tsaar Nicolaas II Romanov, zijn echtgenote tsarina Alexandra Tjodorovna en hun vijf kinderen Olga, Tatjana, Maria, Anastasia en troonopvolger Aleksej Nikolajevitsj.  Daardoor kwam een einde  aan de eeuwenlange Romanov-dynastie, die dateerde vanaf 1613 en hun oorsprong deelde met 24 andere Russische adellijke families. De eerste gemeenschappelijke voorvader was de bojaar Andrej Kobyla en de eerste tsaar aller Russen was Ivan IV, ook wel bijgenaamd ‘De Verschrikkelijke.’  Decennia later spreekt de Romanov dynastie nog steeds tot de verbeelding, wat zeker ook versterkt wordt door de aanhoudende geruchten over de ontsnapping van dochter Anastasia en andere kinderen, die echter door DNA-onderzoek  definitief ontzenuwd zouden worden.

De tsaar en de tsarina

Tsaar Nicolaas II werd als 26 jarige jongeman op 26 mei 1896 gekroond  tot tsaar aller Russen in de Maria Hemelvaart- kathedraal te Moskou, en zou hierdoor zijn vader Alexander III  die in 1894 plotseling stierf opvolgen.  Zijn uitgestrekte rijk besloeg 17% van het totale landoppervlakte van de wereld.  Een tragische gebeurtenis op het Chodynkaveld overschaduwde echter de kroning. Volgens de traditie werd door de tsaar kroningsbekers en voedsel uitgedeeld aan 400.000 onderdanen, maar dit werd echter een ware ramp. Tijdens het gedrang om het voedsel kwamen ruim 1300 mensen om.

Pleitbezorger van de vrede

Nicolaas II was een veel minder krachtdadige persoonlijkheid dan zijn autoritaire vader, maar hij voelde zich wel geroepen om de autocratische principes van zijn vader te handhaven. Hoewel Nicolaas II niet de geschiedenis in zou gaan als een bijzonder krachtdadig bestuurder was de laatste tsaar zeker  wel van betekenis geweest als pleitbezorger voor de vrede in Europa.  Hierbij  was hij een van de iniatiefnemers tot de Vredesconferentie van Den Haag in 1899 dat tot oprichting van het Internationale Gerechtshof het Permanent Hof van Arbitrage zou leiden.

Toch zou de tsaar betrokken raken bij twee oorlogen, de Russisch-Japanse oorlog in 1905 en de Eerste Wereldoorlog, die na een barre periode van strenge winters en bittere armoede, uiteindelijk zou uitmonden tot de spontane volksopstand in Moskou op 24 februari 1917. Hieraan deden soldaten van de tsaristische garde ook mee en deze volksopstand zou uiteindelijk leiden tot de gedwongen troonsafstand door en verbanning van  Nicolaas II naar Jekaterinenburg.  Uiteindelijk werd tsaar Nicolaas II met zijn gezin geëxecuteerd In de nacht van 16 juli op 17 juli 1918 p bevel van de lokale Sovjet waardoor een abrupt einde kwam aan de eeuwenlange Romanov dynastie.

3 nummers Historisch Nieuwsblad

Gezin

In 1894 trouwde tsaar Nicolaas II met de van origine Duitse Victoria Alix Helena Louisa Beatrice van Hessen-Darmstadt, kleindochter van de Engelse koningin Victoria. Na haar bekering tot de Russisch-orthodoxe kerk nam zij de naam Alexandra Fjodorovna aan. Het leven van de nieuwe Russische tsarina was niet echt gemakkelijk, want ze was niet populair bij het Russische hof en de bevolking en had een slechte band met haar schoonmoeder. Toch was Alexandra gelukkig, want ze hield veel van haar echtgenoot Nicolaas en haar kinderen voor wie zij een toegewijde moeder was. Het echtpaar koos er bewust voor om hun kinderen zelf op te voeden. De dochters kregen bij hun geboorte de titel ‘ grootvorstin van Rusland.’

De druk om een mannelijke troonsopvolger te baren werd steeds groter na de geboorte van vier dochters, en dat legde een grote druk op de geestelijke gesteldheid van de zeer religieuze tsarina die haar toevlucht zocht in de kerk en mystieke priesters, die veel invloed hadden op haar.

Ziekte troonopvolger Aleksej en Raspoetin

Uiteindelijk beviel de tsarina van de zo felbegeerde troonopvolger Aleksej Nikolajevitsj op 12 augustus 1904 en groot was de vreugde, die echter van korte duur was toen bleek dat Aleksej aan de ongeneeslijke ziekte hemofilie leed. Daardoor had Aleksej veel last van inwendige bloedingen waardoor hij langere tijd niet kon lopen en hemofilie kon toen nog niet behandeld worden. De ongeneeslijke ziekte van Aleksej leidde uiteindelijk tot de komst aan het hof van de Russische monnik Grigori Jefimovitsj Raspoetin wiens werkelijke achternaam Novitsj was. Zijn hulp werd ingeroepen door de tsarina  voor genezing van haar ongeneeslijk zieke zoon Aleksej. Raspoetin kreeg steeds meer invloed en macht aan het Russische hof en de politiek, dit tot zeer groot ongenoegen van de Russische adel. Uiteindelijk werd Raspoetin omgebracht door de Russische prins Felix Joesoepov.

De tsaar en zijn familie in 1914. Gezeten met zijn vrouw Olga en kinderen Alexandra, Maria, Anastasia, Alexei en Tatiana. Bron: Wikimedia.

De tsaar en zijn gezin in 1914. Gezeten met zijn vrouw Alexandra en kinderen Olga, Maria, Anastasia, Alexei en Tatiana. Bron: Wikimedia.

Executie

Aan het harmonieuze gezinsleven van de Russische tsarenfamilie kwam een abrupt einde toen ze op 17 juli 1918 door de Bolsjewieken werden geëxecuteerd. De vraag in hoeverre zij besef hadden van de keiharde werkelijkheid in Rusland en de revolutionaire omwentelingen, zal wel nooit echt beantwoord kunnen worden. De foto’s van de laatste Tsaar en zijn gezin zijn de bijzondere en tastbare getuigen van een lang vervlogen tijdsbeeld.

Anastasia

Na de executie van de familie kwam al spoedig een geruchtenstroom op gang over de ontsnapping en het overleven van de executie van de kinderen  Maria, Aleksej en Anastasia. Vooral de laatste sprak danig tot de verbeelding en er waren een aantal vrouwen die beweerden Anastasia te zijn. Over Anastasia werden vele films gemaakt en diverse boeken geschreven. De bekendste ‘Anastasia’ was Anna Anderson, en zij hield ruim 60 jaar vol dat ze Anastasia was. Deze geruchten werden echter definitief ontzenuwd, toen DNA-onderzoek uitwees dat Anna Anderson niet de grootvorstin Anastasia was geweest, maar in werkelijkheid toch Franziska Schanzkowska bleek te heten.

Het familiewapen van de familie Romanov. Bron: Wikipedia.

Identificatie

In 1998 werden de lichamen van de tsarenfamilie bijgezet in de crypte  van de keizerlijke familie in St.Petrus en Paulus Kathedraal in Sint-Petersburg. Op 14 augustus 2000 werden tsaar Nicolaas II en zijn gezinsleden door de Russisch-orthodoxe kerk tot strastoterpets (heiligen)  verklaard. Dit Russische woord betekent vrij vertaald ook wel ‘dulder van lijden’ en wordt gebruikt om heiligen aan te duiden, die veel lijden vergevingsgezind en geduldig hebben verdragen, maar geen geloofsmartelaren zijn geweest. In 2008 werden uiteindelijk de laatste twee lichamen, die van Maria en Aleksej definitief geïdentificeerd.

Oranjes

Interessant in dit kader is ook te weten dat ons Koninklijk Huis familiebanden heeft met de Romanovs, want Koning Willem II was getrouwd met de Russische tsarendochter Anna Paulowna, en zij was koningin van Nederland van 1840 tot 1849. Dus in het bloed van onze koninklijke familie stroomt nog steeds ,weliswaar verwaterd, Romanov bloed.

Winter- 336 x 280

5 Reacties op Tragisch lot laatste tsaar Rusland: Nicolaas II

  • jeanneke schreef:

    bij de foto staat als onderschrift dat de tsarina Olga heet, maar volgens het artikel heette ze toch Alexandra Fjodorovna ? (aangenomen naam van oorspronkelijk Victoria Alix Helena)

  • Cathelijn schreef:

    Olga is 1 van de dochters

  • Leon Mijderwijk schreef:

    Dank voor de reacties. Het onderschrift is aangepast.
    -Redactie Historiën

  • arinda schreef:

    Interesant, dat is nog eens geschiedenis, nostalgie, hoop dat er toch nog een DNA verder word mee door gegaan, volgens mij zit er meer wat erg interesant is , want de tsarendochter Anna Paulowna ik heb iets gelezen in de geschiedenis , van ons koningshuis, daar kwam ik de naam ook tegen, volgens mij moet even nadenken, volgens mij met koning willem III dat is ver terug, je heb hier meer geschiedenis als wat ik op school ooit heb gehad, jammer dat de enen clip het niet doet. de bovenste jammer, ik ben nog eens even wezen kijken en gelezen ja toch wel is de vrouw van Willem III zo wat ingewikkeld, ik las ook daar al iets over DNA zo wat Interesant is Nostalgie vind ik de foto’s ook , ja er zijn boeken van maar als dat niet in het Nederlands staat, dan kan ik dat niet eens lezen, jammer ik hoop dat er nog meer is te vinden over de geschiedenis vind het echt geschiedenis, dank voor dit mooi geschreven stuk

  • Chantal schreef:

    Er is helaas nergens wat te vinden,over de “overgebleven kinderen”…is hier ook nog wat over bekent gemaakt.
    Ik vind het ook jammer dat de boeken niet Nederlands zijn te vinden,maar heel goed voor onze geschiedenis dit stuk.

Geef een reactie

Schrijf je in voor TOEN!