Tussen salon en souterrain

De gouvernantes. Wie waren zij? Welke vrouwen werkten als gouvernante? Hoe was hun leven? Op deze en andere vragen wordt antwoord gegeven in het boek ‘ Tussen salon en souterrain’ van  Greddy Huisma.

 ‘Op een van die mistige dagen in de herfst van het jaar 1816, waarin Europa zich probeerde te herstellen van de verwoestende oorlogen van de voorgaande jaren, ging zij op reis naar het vreemde land om een nieuw thuis te vinden. In een land dat zij alleen van vage verhalen kende, van een oudere vriendin die Holland had bereisd enige jaren geleden. Holland, Pays-Bas, laag, vlak….En zo was het. De tocht vanuit Zwitserland, met veel oponthoud in de herbergen wegens wisseling der paarden, asbreuk en dichte mist, was haar lang gevallen. Maar nu naderde zij Zutphen, het voorlopige einde van haar reis.’ Haar eindbestemming was Huis Verwolde bij Laren, waar zij haar werk als gouvernante zou beginnen de baron en barones Van der Borch en haar leerlinge, de negenjarige Isabella. ‘En zo is op die rustige herfstdag van het jaar 1816 een anonieme vreemdelinge als gouvernante aan het werk gegaan in het land achter de IJssel. In de gouvernantekamer van Huis Verwolde herinneren twee kleine voorwerpen aan haar bestaan: een bruin leren valies en daarop een gele paraplu.’  Deze regels in de proloog van het boek geven treffend weer hoe onzichtbaar een gouvernante was.

Schilderij "The Governess" van Rebecca Solomon uit 1851. Bron: wikipedia.

Schilderij “The Governess” van Rebecca Solomon uit 1851. Bron: wikipedia.

Gouvernante: een verdwenen beroep

‘Tussen salon en souterrain’ gaat over een verdwenen beroep, over verloren opvoedingsidealen, over lang vervluchtigde lessen en particulieren huizen. De gouvernante. Ze verdiende haar eigen brood in een tijd waarin dat voor vrouwen in burgerlijke milieus als het hare ongebruikelijk was. Er is dan ook nauwelijks een geschikter onderwerp denkbaar om zicht te krijgen op sekseverhoudingen en standsbesef in de negentiende eeuw’, zo luiden de eerste regels in de beschrijving op de achterflap van dit boek.

In woordenboeken wordt een gouvernante omschreven als: particuliere onderwijzeres, inwonende huisonderwijzeres in dienst van een familie of als privé-onderwijzeres. De gouvernante werd aangesteld om voornamelijk de meisjes (élèves)  thuis te onderwijzen en op te voeden. Schoolvakken zoals lezen en schrijven, Literatuur, aardrijkskunde, taal ( vooral Frans), geschiedenis, handwerken, tekenen, schilderen en musiceren. Gouvernantes kwamen o.a. uit Frankrijk, Duitsland en Zwitserland en Nederland zelf. Met name Franssprekende gouvernantes waren gewild.

Greddy Huisman is er uitstekend in geslaagd om deze onzichtbare vrouwen zichtbaar te maken,  een gezicht te geven en een bijzondere inkijk te bieden in de (onzichtbare) wereld van de gouvernantes in Nederland en hun tijdperk. Deze vrouwen bleven op enkele uitzonderingen na doorgaans onzichtbaar en onbekend. Dit in tegenstelling tot hun Engelse collega’s. Het boek ‘Tussen salon en souterrain’ bevat bijzondere en fraaie afbeeldingen en foto’s.

[bol_product_links block_id=”bol_53289ca4a3bcc_selected-products” products=”666864490″ name=”salon tot souterrain” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFFFFF” border_color=”D2D2D2″ width=”200″ cols=”4″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

 

Andere boekbesprekingen

Jane Eyre in Nederland

Stille levens tussen salon en souterrain

Schrijf je in voor TOEN!