Twee Moeders – Japanse kampen en Bersiap

Kort voor 15 augustus 2013, de dag waarop de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in de Pacific worden herdacht, verschijnt het boek Twee MoedersJapanse kampen en Bersiap.


 

 

Kort voor 15 augustus 2013, de dag waarop de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in de Pacific worden herdacht, verschijnt het boek Twee Moeders, met ondertitel Japanse kampen en Bersiap, over de gevangenschap onder de Japanse bezetting in het voormalige Nederlandsch-Indië, en de bersiap-tijd, een periode volgend op de capitulatie van Japan waarin pemoeda’s, Indonesische jongeren, een ware terreur voerden en een slachting teweeg brachten om de onafhankelijkheid van het huidige Indonesië af te dwingen.

Bersiap
De bersiap speelde zich af vanaf de “bevrijding” tot in 1947, was het hevigst en vernietigendst in Soerabaia en heeft geleid tot een ware slag om de stad Soerabaia gevoerd door Engelse troepen in december 1945.

De auteur, Rob Bouwman, voert ons aan de hand van twee door zijn op 8 mei 1945 in het kamp Lampersari overleden moeder fraai geschreven dagboeken over het leven in de Japanse kampen De Wijk in Malang, Karang Panas en vervolgens Lampersari in Semarang. Twee Moeders vertelt verder over zijn ervaringen in de bedreigende bersiap-tijd in Soerabaia, de slag om Soerabaia en de gedwongen aftocht naar Soemobito, één van de republikeinse concentratiekampen voor degenen die niet gezien werden als volbloed Indonesiërs. De bevrijding uit dit kamp volgde pas in juni 1946. Rob is goed terecht gekomen dankzij de zuster van zijn moeder, die zich verder om hem heeft ontfermd.

Het boek is in 2000 geschreven en eerder verschenen in niet-geïllustreerde vorm bij een uitgeverij die in 2002 ophield te bestaan. Het geeft niet alleen een beeld van het leven in die tijd, maar ook een analyse van de geschiedenis van de bersiap-tijd, die vrijwel onbekend is gebleven in Nederland. Deze uitgave is bijzonder aangezien er 60 afbeeldingen, foto’s van de betrokkenen en van documenten uit die periode, in opgenomen zijn, alsmede een Nawoord dat een samenvatting geeft van de vele reacties op het boek van mensen die de Japanse kampen en de bersiap in Soerabaia hebben overleefd. Hella Haasse en Adriaan van Dis hebben de auteur gecomplimenteerd met dit werk.

Twee Moeders – Japanse kampen en Bersiap,
door Rob Bouwman / ISBN 978-90-71256-25-7 / uitgeverij Ginkgo, Leiden / € 15,–.

Schrijf je in voor TOEN!