Nederlandse geschiedenis: Verleden in verf

Historicus Pieter Steinz en kunsthistoricus Hans den Hartog Jager hebben voor Verleden in verf, De Nederlandse geschiedenis in veertig schilderijen hun krachten gebundeld en twee werelden verenigd.

 

Verleden in verf, De Nederlandse geschiedenis in veertig schilderijen is volgens het voorwoord “ontstaan als vervolg op Dit is Nederland, een portret van Nederland aan de hand van tachtig schilderijen”. Dat boek was een soloproject van Hans den Hartog Jager.

Pieter Steinz

Voor mij was een aanleiding om Verleden in verf te lezen het voortreffelijke boek van Pieter Steinz: MacBeth heeft echt geleefd, Een reis door Europa in de voetsporen van 16 literaire helden. Historicus Steinz en kunsthistoricus Den Hartog Jager hebben voor Verleden in verf hun krachten gebundeld.

Vikingen bij Dorestad

De auteurs geven al direct aan dat de samenwerking ook wel tot spanningen leidde als het besluit genomen moest worden of een schilderij het ‘verdient’ om op te nemen in de lijst van geselecteerde werken. Hetzij om geschiedkundige, hetzij om kunstzinnige waren er redenen om voor of tegen te zijn. Zo blijkt Johan Isings’ Vikingen bij Dorestad een splijtzwam. Een historicus kan niet om Isings heen, al was het maar vanuit nostalgische overwegingen. Een kunsthistoricus zal echter wijzen op het gebrek aan expressie en karakter van de mensen die Isings’ schoolplaten bevolken.

Kunsthistorische verdieping

De meeste artikelen zijn kort maar krachtige beschrijvingen over schilderijen van historische gebeurtenissen. Het boeiendst zijn de bijdragen waarin vooral aandacht is voor de motivatie van de schilder om een historisch evenement af te beelden en de keuze waarom hij dat juist op een bepaalde manier heeft gedaan. Enkele voorbeelden zijn ‘Charles Rochussen, Het beleg van Haarlem’ en ‘Jacob van Campen, Dubbelportret van Constantijn Huygens en Suzanna van Baerle’. Interessant is dat ook andere schilderijen van dezelfde schilder of hetzelfde thema zijn afgebeeld waardoor enige vergelijking mogelijk is. Soms mist een bijdrage die  kunsthistorische verdieping zoals in ‘Johan Heinrich Neuman, Portret van Johan Rudolph Thorbecke’. Wat rest is dan een gewoon ‘canonvenster’. Daar blijkt des te meer uit dat het concept om deze twee verschillende disciplines te mixen echt meerwaarde kan geven aan het kijken naar geschiedenis en kunst. In de meeste bijdragen in Verleden in verf hebben die twee werelden elkaar gevonden.

Hans den Hartog Jager en Pieter Steinz
Verleden in verf, De Nederlandse geschiedenis in veertig schilderijen

(Amsterdam 2011)
ISBN 9789025, € 29,95
Uitgeverij Athenaeum – Polak & Van Gennep

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor TOEN!