Wat deden de Noormannen in Nederland?

Luit van de Tuuk schrijft als een auteur van een schoolboek. Van een goed schoolboek welteverstaan. Iedere paragraaf begint met een kernzin waarna uitleg volgt en indien nodig nuancering. Daarbij weet hij hoofd- en bijzaken goed te scheiden. Dit is in De Vikingtijd, Op zoek naar de Noormannen in Nederland en België niet anders. Om een idee te geven heb ik onderstaande samenvatting vooral opgebouwd uit enkele kernzinnen.

vikingtijd tuukLandbezitters worden kooplieden, ontdekkingsreizigers, kolonisten en rovers

In hoofdstuk 2 ‘De wereld van de Noormannen (1 is de inleiding) plaatst Van der Tuuk de Noormannen in de historische context. Net als alle andere samenlevingen in de vroege middeleeuwen was ook die van de Noormannen vooral een agrarische. Het zware werk werd door slaven verricht. Daardoor genoten Scandinavische landbezitters een zekere vrijheid. Die vrijheid benutten ze. Ze trokken eropuit als kooplieden, ontdekkingsreizigers en kolonisten, maar soms ook als rovers. In hoofdstuk 3 ‘Avonturiers kiezen het ruime sop’ komen die maritieme activiteiten aan bod.

Noormannen in Frisia

In hoofdstuk 4 ‘De Noormannen bij ons in drie bedrijven’ komt aan bod hoe de Noormannen handelden in gebieden die nu tot België en Nederland behoren. Die waren onderdeel van het Frankische Rijk. Dat Rijk had na de glorietijd onder Karel de Grote († 814) te lijden aan de rijksdelingen die gevolg waren van het Frankisch erfrecht waarbij alle zonen een grondgebied kregen. De externe druk die de komst van de Noormannen opleverde, deed het rijk ook niet veel goed. De macht van de Noormannen nam dermate toe dat zij in sommige gebieden heersten. Ook in Frisia was dit het geval. In 850 bestormde Rorik met een omvangrijk het Friese kustgebied en nam Dorestad in. Aan het einde van de 9e eeuw kwam er een einde aan het tijdperk van de Deense heersers in Nederland.

De aanwezigheid van de Noormannen liet sporen na. Wapens, voorwerpen uit het dagelijks leven en Vikingschatten. In hoofdstuk 5 ‘Plunderaars en kolonisten’ ook aandacht voor verdedigingswerken zoals de ringwalburchten in Zeeland en de omwallingen van Deventer en Zutphen. Na 1009 kwamen er geen Noormannen meer naar onze streken.

Het boekje De Vikingtijd is rijk geïllustreerd met kaartjes, re-enactmentfoto’s, archeologische vondsten. De kaderteksten zijn een vast element van de uitgaven in de Waar & Wanneer Geschiedenissen. Ik vind het altijd een vast een van de sterke punten van publicaties van Luit van der Tuuk. Nu ook. Alleen jammer is het dat bij een aantal kaderteksten waarin citaten uit historische bronnen staan, de bronvermelding ontbreekt. Een klein minpuntje in een boek dat een mooi overzicht geeft van de Vikingperiode.

Luit van der Tuuk

De Vikingtijd, Op zoek naar de Noormannen in Nederland en België
Waar & Wanneer Geschiedenissen
(Kampen 2014)
ISBN 978-94-0190-382-0, € 9,95
192 p., met flapteksten, boeken- en musealijst
Uitgeverij Omniboek

Website auteur over de Noormannen in de Lage Landen: Gjallar

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!