Wat moet Karel de Grote met olifant Abdul Abbaz?

Wat geef je aan een keizer die alles al heeft? Was dat wat kalief Haroen ar-Rashid dacht toen hij een uiterst exotisch maar weinig handzaam cadeau uitkoos. Een olifant genaamd Abdul Abbaz?
olifant-voor-karel-de-grote-dirk-husemann

De olifant heette Abdul Abbaz, een verwijzing naar de stichter van de dynastie der Abbassiden, Abu-Abbas al-Saffah. Diens bijnaam is ‘al Saffah’, de Vergieter van bloed. Of de kalief met die verwijzing naar zijn bloeddorstige voorganger een statement maakte, is onbekend. De bijzondere gift wordt namelijk niet vermeld in Abbasidische bronnen, maar alleen in Frankische.

Indische olifant Abdul Abbaz

De olifant was waarschijnlijk een Indische olifant want in tegenstelling tot de Afrikaanse, laat deze zich temmen. Abdul Abbaz maakte zich dan ook verdienstelijk door met de keizerlijke troepen op te trekken. Tweemaal vergezelde hij de Franken in hun strijd tegen de Denen, in 804 en 810. Op de laatste tocht blies hij zijn laatste adem uit.

Isaak de Jood

Een olifant voor de keizer. Natuurlijk is dat een uitmuntend onderwerp voor een historische roman, zal de Duitse historicus en auteur Dirk Husemann gedacht hebben. Hij koos voor zijn debuutroman, toepasselijk genaamd Een olifant voor Karel de Grote. Hoofdpersoon is de fictieve Saks Thankmar. Hij vergezelt de historisch bekende Isaak . Deze Joodse diplomaat had de taak om de giften van de kalief, naast een olifant ook een uiterst geavanceerd wateruurwerk, naar keizer Karel in Aken te brengen.

Slavenhandel

Het is niet overdreven gezegd als Husemann de tocht van Bagdad naar Aken niet tot een plezierreisje maakt. Isaak koopt de slaaf Thankmar vrij van een brute slavenhandelaar maar daarmee zijn de gewelddadigheden niet ten einde. Sarcastische wreedheden beschrijft de auteur redelijk beeldend. Als het om seksuele handelingen is hij juist terughoudend. Ik ervaarde het als een vreemde tegenstelling in taboes.

Machtsspel

Tijdens de tocht komen Isaak en Thankmar een sluw machtsspel op het spoor waarbij duidelijk wordt dat niet iedereen zich de oppermacht van de keizer laat welgevallen. De olifant wordt daarbij door verschillende partijen als een mooie trofee gezien. Een speelbal dus, maar wel één met eigen gedachten. Husemann laat onszelf één hoofdstuk het verhaal vanuit het perspectief van de olifant beleven:

“Hoewel de mensen op de oever niet met wapens zwaaiden of strijdlustig schreeuwden, zoals hij het gewend was van de jagers in zijn vaderland, hadden ze toch iets dreigends. Moest hij naar de oever aan de overkant gaan en in het bos verdwijnen? In plaats daarvan ging hij tegen de stroming in en walste op de mensen af. In zijn hart kookte de woede.”

Bernard Cornwell

Tussen Isaak en zijn slaaf Thankmar ontstaat een band. Ook tussen Thankmar en de olifant. Ook speelt een aantal vrouwen, onder wie de non Imma, een rol in het verhaal. Of het nu om vriendschappelijk, liefdevolle of haatdragende relaties ging, de auteur slaagt er –bij mij- niet in om mee te voelen met de personages. Ondanks dat blijft het een vermakelijk verhaal en roept het interesse op naar de historische achtergrond, maar om Husemann te meten aan historische roman-grootheid Bernard Cornwell, zoals in de flaptekst gebeurt, vind ik nog een olifantenstap te ver gaan.

Dirk Husemann,

Een olifant voor Karel de Grote

(Amsterdam 2016)
ISBN 978 90 245 7212 0, € 24,99, 396 p. (met flap met kaart van het Frankenrijk in 802)
Uitgeverij Luitingh-Sijthoff

Lees hier een interview met de auteur over zijn roman (Duits).

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!