Willem van Oranje

Willem van Oranje staat bekend als de Vader des Vaderlands, en iedere Nederlander is wel enigszins bekend met zijn geschiedenis. Een beknopte biografie van Willem van Oranje als leider van de Opstand.

Willem van Oranje-Nassau is de leider van de Nederlanders tijdens de Opstand tegen Spanje en uiteindelijk de belangrijkste man binnen de jonge Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Hoewel hij vooral bekend staat als politiek leider, kan hij, als leider van de opstand, ook zeker als oorlogsheld gezien worden.

Leiding vanuit Duitsland

Willem van Oranje

Portret van Willem van Oranje, door Anthony Mor, c. 1554. Bron: wikipedia.

Willem van Oranje werd geboren als Willem van Nassau in het Duitse kasteel Dillenburg op 24 april 1533. In 1544 kreeg hij de naam Oranje erbij, naar het gebied dat hij erfde van een oom die kinderloos stierf. In Nederland, waar zijn familie ook bezittingen had, behoorde Willem vanaf dat moment tot de hoge edelen. Daarom wilde keizer Karel V dat hij in Nederland opgroeide, en hij liet Willem met zijn moeder en broers naar Brussel verhuizen, waar Karel V zelf veel verbleef. Maar in 1555 deed hij afstand van de troon ten gunste van zijn zoon Filips II.

Deze woonde in Spanje en regeerde vanuit daar over zijn uitgestrekte rijk. Filips II maakte werk van de strijd tegen de protestanten, die in de Nederlandse gewesten steeds talrijker werden. Uiteindelijk kwam Willem van Oranje hiertegen in opstand, omdat hij niet kon toestaan dat een koning over het geweten en geloof van zijn onderdanen heerste. Dit zei hij in een beroemd geworden rede op 31 december 1566 in de Raad van State.

Toen Filips in 1566, na de Beeldenstorm, de hertog van Alva naar de Nederlanden stuurde, vluchtte Willem naar Dillenburg. Vanaf dit moment was hij niet meer trouw aan de Spaanse koning, maar verzette zich actief tegen hem. Vanuit zijn slot Dillenburg leidde Willem de Opstand. Hoewel hij zelf nauwelijks op het slagveld stond, stelde hij wel veel aanvalsplannen op en financierde het leger. Zijn talenten lagen meer op het gebied van diplomatie en leiding geven. Hij was een goed redenaar die met zijn toespraken mensen kon bewegen tot opstand en het riskeren van hun leven voor hun idealen.

Op 25 mei 1568 viel zijn legertje vanuit Duitsland de Nederlanden binnen, onder leiding van zijn broer Lodewijk. Hoewel bij deze strijd zijn jongere broer Adolf sneuvelde, behoorde de overwinning toch aan de opstandelingen. Hierna ging het slechter met de krijgsverrichtingen van Willem, die weinig steun kreeg van buitenaf. Met de invoering van de Tiende Penning door Alva in 1569, en het uitmoorden van de inwoners van de steden Mechelen en Naarden in 1572, werd het verzet onder de Nederlandse bevolking echter groter.

Op 1 april 1572 namen de watergeuzen, die met Willem samenwerkten, de stad Den Briel in. Dit was het startsein voor de algehele opstand. Meer steden, zoals Vlissingen, Terneuzen en Enkhuizen, kozen die lente de kant van de Prins. Tussen 1572 en 1576 wist hij meerdere steden tot opstand te bewegen. Op 18 december 1573 verliet Alva uiteindelijk het land. Zijn missie was mislukt. Een aantal jaren later werd de hertog van Parma de nieuwe landvoogd van de Nederlanden, en deze bleek een geduchte tegenstander. Toch kwam het in 1581 tot de Akte van Verlatinghe, waarmee de Nederlandse Provinciën zich onafhankelijk verklaarden. In hetzelfde jaar was Willem van Oranje echter vogelvrij verklaard door de Spaanse koning, wat leidde tot een reeks moordaanslagen op hem. Uiteindelijk slaagde Balthasar Gerards er op 10 juli 1584 in om hem ter vermoorden.

 Vader des Vaderlands

Het graf van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk in Delft. Bron: wikipedia.org

Het graf van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk in Delft. Bron: wikipedia.

Als ‘Vader des Vaderlands’ wordt Willem van Oranje natuurlijk op honderden manieren vereerd en herdacht in Nederland. Niet alleen is hij de voorvader van onze Koninklijke familie, en is zijn lijflied ons volkslied geworden. Er zijn ook meerdere musea gewijd aan hem en zijn opstand tegen de Spaanse koning, en door het hele land staan veel standbeelden. Hij wordt doorgaans niet als groot krijgsheer herdacht, maar als stichter van de Nederlandse staat.

Bronnen:
F.J. Staal [ed.], Grote Winkler Prins Encyclopedie, zevende druk 1966-1975, Elsevier.
www.willemvanoranje.com

 

1 Reactie op Willem van Oranje

Geef een reactie

Schrijf je in voor TOEN!